Κοινωνικά Πρότυπα και Διαμόρφωση της Προσωπικότητας

Κοινωνικά Πρότυπα και Διαμόρφωση της Προσωπικότητας

Όλοι μας έχουμε μπει στη διαδικασία να ορίσουμε την ταυτότητα μας, σε διάφορες φάσεις της ζωής μας: από τους rappers και τα boy bands στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου μέχρι τα emo phases του λυκείου, αισθανόμαστε την ανάγκη να ταυτιστούμε με μια εικόνα, ένα πρόσωπο, κάτι που μας προκαλεί θαυμασμό και ενδιαφέρον. Όσο μεγαλώνουμε και σταθεροποιούνται ορισμένα γνωρίσματα του εαυτού μας (συνήθειες, ενδιαφέροντα, απόψεις κλπ), πιστεύουμε ότι εμείς οι ίδιοι είμαστε οι δημιουργοί της ταυτότητας μας, εμείς πλάθουμε την εικόνα του εαυτού μας, με βάση τις επιλογές που κάνουμε. Αυτή η άποψη, αν και εμπεριέχει μια δόση αλήθειας, εντούτοις δεν είναι απόλυτα σωστή.

Πώς γίνεται να μην είμαστε εμείς οι -απόλυτοι- δημιουργοί του εαυτού μας;

Η απάντηση μπορεί να δοθεί αν μελετήσουμε τις διάφορες φάσεις κοινωνικοποίησης που υφίσταται το άτομο, από την πρώιμη, μάλιστα, ηλικία και με γνώμονα το φύλο του.

Όπως είναι γνωστό, το παιδί μέσα στην οικογένεια μαθαίνει τα βασικά και κυρίαρχα πρότυπα συμπεριφοράς: τρόποι, στάση του σώματος, λεκτική έκφραση και τα συναφή. Μαθαίνει, με άλλα λόγια, ποια πρότυπα συμπεριφοράς είναι αποδεκτά και ποια όχι.

Αφού έχει κάνει κτήμα του κάποιους από τους βασικούς κανόνες συμπεριφοράς, η οικογένεια, μαζί με άλλους φορείς κοινωνικοποίησης ( σχολείο, ΜΜΕ) έρχονται να του υποδείξουν ποια συμπεριφορά ή εικόνα αρμόζει να έχει ένα παιδί, με βάση το φύλο του. Ενδεικτικά, το ότι τα αγόρια παίζουν με αυτοκίνητα ή ότι τα κορίτσια παίζουν με κούκλες και βάφονται, είναι μερικά παραδείγματα διαφορετικής μεταχείρισης των δυο φύλων κατά την παιδική τους ηλικία, τα οποία συνδέονται με τα πρότυπα της «αρρενωπότητας» και της «θηλυκότητας».

Σ’ αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι τα πρότυπα αυτά είναι «κοινωνικά κατασκευασμένα», δεν προκύπτουν, δηλαδή, φυσικά, αλλά αντιθέτως, η κοινωνία είναι αυτή που επιλέγει να τα επικυρώσει ως αποδεκτά (socially acceptable). Το ότι «οι άντρες δεν κλαίνε» ή «αυτά είναι γυναικεία ζητήματα» είναι μερικά επιχειρήματα που κάθε άλλο παρά φυσικά μπορούν να είναι. Οι έννοιες και οι χαρακτηρισμοί που συνδέονται με το κάθε φύλο (πχ. η γυναίκα είναι ευαίσθητη, ρομαντική, τρυφερή/ ο άντρας είναι σοβαρός, θαρραλέος, τολμηρός κλπ.) πρόκειται για ένα κατασκεύασμα του ανθρώπου, προκειμένου να μπορέσει να αιτιολογήσει τη συμπεριφορά του, να την κατηγοριοποιήσει, ώστε να μπορέσει, ύστερα, να προσαρμοστεί στην εικόνα και τις ανάγκες της εκάστοτε κοινωνίας.

Όλος ο οπτικός/υλικός πολιτισμός, η καταναλωτική κουλτούρα, οι διαφημίσεις και οι ιδεολογίες που εμπεριέχονται, προσανατολίζονται στο να προβάλλουν τον ιδανικό τύπο ανθρώπου, τον οποίο προσπαθούμε εμείς άμεσα ή έμμεσα να υιοθετήσουμε. Ωστόσο, όταν οι διάφοροι φορείς κοινωνικοποίησης εισβάλλουν στη συνείδηση του ατόμου, παρουσιάζοντας την ιδανική εικόνα για το κάθε φύλο, υπάρχουν δύο τινά: είτε το άτομο να καταφέρει να εσωτερικεύσει τα διάφορα κανονιστικά πρότυπα είτε να βρεθεί σε μια σύγχυση, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην ιδανική εικόνα για εκείνον και σε αυτή που αναμένουν οι άλλοι για εκείνον. Αυτό είναι και το σημείο όπου ξεκινάει η κρίση της προσωπικότητας, της οποίας εκφάνσεις μπορεί να είναι, ενδεικτικά: η κρίση της σεξουαλικής ταυτότητας, η αμφισβήτηση και η υποτίμηση της προσωπικής αξίας, η χαοτική υπερανάλυση του «είμαι, τελικά, αυτό που θέλω εγώ ή αυτό που θέλουν οι άλλοι;». Σε

κάθε περίπτωση, βέβαια, υπάρχει ένας βαθμός πίεσης, προκειμένου να αναπροσαρμόσουμε την εικόνα μας στον ιδανικό τύπο γυναίκας ή άνδρα.

Σε τελική ανάλυση, βλέπουμε ότι οι επιλογές που μέχρι πρότινος θεωρούσαμε ως δικές μας, εντέλει επηρεάζονται από διάφορους κοινωνικούς παράγοντες, τους οποίους δεν μπορούμε πάντα να ελέγξουμε εμείς οι ίδιοι. Τα γούστα, οι απόψεις, ο τρόπος ένδυσης ή ομιλίας έχουν διαμορφωθεί μέσα από μια δαιδαλώδη πορεία συνεχούς κοινωνικοποίησης και τριβής με το ευρύτερο περιβάλλον, στο οποίο έτυχε να βρεθούμε.

Σ’ έναν κόσμο, λοιπόν, αλλεπάλληλων μεταβολών και συγκρούσεων, μπορεί να υπάρξει απόλυτη ελευθερία ατομικών επιλογών; Ή, ακόμη, μπορούμε να απαλλαχθούμε από τις προσδοκίες και τα, ενδεχομένως «πλαστά», ιδανικά των άλλων και της ευρύτερης κοινωνίας;

Εγγραφείτε!
Ενημερώστε με για...
guest
0 Σχόλια
Inline Feedbacks
Δείτε όλα τα σχόλια
Μοιραστείτε αυτό το κείμενο
Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on tumblr
Share on email
σχετικα κειμενα
Jeronimo

Η μάστιγα των reality shows

Μια τάση που φαίνεται να αποκτά όλο και περισσότερη δημοτικότητα, κυρίως τώρα, την περίοδο του “εγκλεισμού”,  είναι η παρακολούθηση ενός ψυχαγωγικού προγράμματος στην τηλεόραση, κάποιας σειράς ή ταινίας.  Πράγματι, το πλήθος των διαθέσιμων εκπομπών που προσφέρει η κρατική ή ιδιωτική τηλεόραση στις μέρες μας αφήνει τους τηλεθεατές να εναλλάσσουν διαρκώς τα κανάλια, σε

Διαβάστε περισσοτερα >

jakoda loskia & joya sioh

Ποιες είμαστε

Είμαστε 2 φοιτήτριες που αποφασίσαμε να δημιουργήσουμε τη σελίδα αυτή ώστε να έχουν τα γραπτά και η λογοτεχνία, που αγαπάμε, έναν τόπο. Θα μας δείτε να κυκλοφορούμε με τα ψευδώνυμα Jakoda Loskia και Joya Sioh.
Φυσικά, αυτό δε θα είχε γούστο αν δεν συμμετείχατε κι εσείς. Επισκεφτείτε τη σελίδα “Σχετικά με εμάς” για να μάθετε περισσότερα.

Τα αγαπημένα μας
ακουστε μασ

το ραδιόφωνό μας

Περιηγηθείτε